

| İLAÇ TAKİP SİSTEMİ İŞLETME KILAVUZU |
|
|
|
BİRİNCİ BÖLÜM
|
|
KOD |
DEAKTİVASYON SEBEBİ |
|
10 |
“SİSTEMDEN ÇIKARMA”, |
|
20 |
“ÜRETİM FİRELERİ”, |
|
30 |
“GERİ ÇEKME SEBEBİYLE İMHA”, |
|
40 |
“MİAT SEBEBİYLE İMHA”. |
|
50 |
“REVİZYON” |
|
60 |
“SARF” |
Bu sayılan sebeplerden “üretim fireleri” bildirime konu olabilmesi için söz konusu ürünün üretim bildiriminden başka bir hareket yapmamış olması gerekmektedir.
Sisteme bildirilmemiş ürünlerin deaktivasyon bildirimleri yapılmayacaktır.
Diğer sebeplerden geri çekme ve miat sebebi ile deaktivasyon bildirimi, ecza depoları ve eczaneler tarafından da yapılabilir.
Yukarıdaki deaktivasyon sebeplerinden “SİSTEMDEN ÇIKARMA” bir ürünün sıra numarasını artık kullanılamaz hale getirmektir. “ÜRETİM FİRELERİ” ise üretim esnasında ortaya çıkan tüm fireler ve atık sayılacak ürünlerin sistemden çıkarılması için kullanılır.
g) Alım onayı bildirimi: Alıcı tarafından ürünlerin kontrol ve kabul edilmesini ifade eden bir onay mekanizması olarak, sisteme bildirilmesinin gerekli görüldüğü bazı noktalarda kullanılabilmesi için bu bildirim tasarlanmıştır. Sistemde “V” şeklinde kodlanır. Eczanelerin bu bildirimi kullanarak ürünü kontrol ve kabul etmeleri söz konusudur. Üretici, ithalatçı ve ecza depoları da alımlarını bu bildirim ile kontrol altına almaları söz konusudur.
h) İhracat bildirimi: Firmaların ihraç ettikleri karekodlu ürünleri sisteme tanıtmak için yaptıkları bildirimlerdir. Bu bildirim de bir sistemden çıkarma bildirimidir, ihracat bildirimindeki ürünler ülkemizde artık satılamaz hale gelirler. Alıcı bilgisi sadece ülke olarak girilecektir. Sistemde “X” olarak kodlanır.
Sistem ihracat bildirimleri için bir numara üretir.
i) Satış iptal bildirimi: Eczanelerin satışlarını iptal etmeleri imkan dahiline alınmıştır. Buna göre, elden satışlardaki ürünler ürün bazında iptal edilebilir, geri ödeme kurumlarına yapılan satışlar ise reçete bazında iptal edilir. Sistemde “C” olarak kodlanır.
Bildirim tipleri bir tabloda aşağıda özet olarak gösterilmiştir:
|
Bildirim Tipi |
Kodu |
|
|
Üretim |
M |
|
|
İthalat |
I |
|
|
Satış |
S |
|
|
Deaktivasyon |
D |
|
|
İhracat |
X |
|
|
Satış İadesi |
F |
|
|
Alım Onayı |
V |
|
|
Satış İptal |
C |
Stok hareketlerindeki hatalarda düzeltme için kullanılacak yöntem ayrı bir bildirim tipi olarak tarif edilmemiş olup, üretim veya ithalat bildirimlerinde düzeltme, hareket görmemiş bir ürünün iptali şeklinde yapılacak, hareket görmüş ürünler iptal edilemeyecektir.
MADDE 10- Bildirimlerde kullanılacak alanların ortak tanımları yapılmıştır. Bunlar aşağıdaki şekildedir:
a) Üretici/İthalatçı: Ürünlerin sisteme girişini yapacak firmalardır. Bu alan için belirteç olarak <MI> kullanılır. Üretici veya ithalatçılar GLN kodu ile sistemde yer alacaklardır. Sisteme ancak ruhsat veya izinleri kendilerine ait olan ilaçlar için veri gönderebileceklerdir.
b) Satıcı: Ürünü satan konumundaki sektör oyuncularıdır. Bunlar; Üretici, İthalatçı, Ecza Deposu veya Eczanelerdir. Bu alan için belirteç olarak <FR> kullanılır, GLN kodu ile sistemde yer alır.
c) Alıcı: Ürünü alan konumunda olan sektör oyuncuları veya doğrudan vatandaştır. Bunlar; Üretici, İthalatçı, Ecza Deposu, Eczaneler veya Hasta’dır. Bu alan için belirteç olarak <TO> kullanılır. Alıcılar Hasta hariç olmak üzere GLN kodu ile sistemde yer alır.
d) Üretim Tarihi: Bildirime esas olan üretimin tarihidir. Bu alan için belirteç olarak <MD> kullanılır. 12 byte uzunlukta “date” tipinde bir alan tutar.
e) Bildirim Tipi: Yapılan bildirim tipini belirten alandır. Bu alan için belirteç olarak <DT> kullanılır. 2 karakter uzunlukta alfanümerik tipte bir alan tutar.
f) Deaktivasyon Sebebi: Belirtilecek deaktivasyon sebebinin yazılacağı alandır. Bu alan için belirteç olarak <DS> kullanılır.
g) Hekim: Ürünü reçete eden hekimin tanımlayıcısıdır. Hekim tanımlayıcısı olarak “TC Kimlik” numaraları kullanılır. Bu alan için belirteç olarak <MD> kullanılır. 11 karakter uzunlukta nümerik tipte bir alan tutar.
h) Hasta: Ürünü kullanmak üzere alan kişidir. Kişiler “TC Kimlik” numaraları ile sisteme bildirilirler. Bu alan için belirteç olarak <CP> kullanılır. 11 karakter uzunlukta nümerik tipte bir alan tutar.
i) Ürün Tipi: Bu alan için belirteç olarak <PT> kullanılır. 2 karakter uzunlukta alfanümerik tipte bir alan tutar. Belirteç, ilaç için <PP>, ara ürün için <BP>, beslenme ürünleri için <FP> kullanılır.
j) Ürün barkodu(GTIN): Bu alan için belirteç olarak <GTIN> kullanılır. 14 karakter uzunlukta nümerik tipte bir alan tutar.
k) Ürün Son Kullanma Tarihi: Bu alan için belirteç olarak <XD> kullanılır. Bildirimlerde son kullanma tarihi, XML Tarih biçimi (YYYY-MM-DD) şeklinde kodlanır.
l) Ürün Parti Numarası: Bu alan için belirteç olarak <BN> kullanılır. 20 karakter uzunlukta alfanümerik tipte bir alan tutar. Sadece Büyük harfler ve nümerik karakterler kullanılabilir. Türkçe karakter kullanılmaz.
m) Ürün Sıra No: Bu alan için belirteç olarak <SN> kullanılır. 20 karakter uzunlukta alfanümerik tipte bir alan tutar.
n) Açık Alıcı Bilgisi: İhracat vb. gibi işlemlerde sisteme kayıtlı olmayan alıcıları göstermek amacıyla kullanılır.
o) Açıklama: İşleme dair gerekli açıklamalar için ayrılmış bir alandır. Deaktivasyon işlemlerinde kullanılır.
p) Belge Tarihi: Bildirimlere esas olacak hareketlerle ilgili bir belge varsa bu belgenin tarihidir. Bu belge mali ya da mali bir özelliği olmayan dahili bir belge olabilir. Sistemde belge numarasının kullanımı seçimlidir.
r) Belge No: Bildirimlere esas olacak hareketlerle ilgili bir belge varsa bu belgenin numarasıdır. Bu belge mali ya da mali bir özelliği olmayan dahili bir belge olabilir. Sistemde belge numarasının kullanımına seçimlidir.
Bildirimlerde kullanılacak alanlar bir tabloda aşağıda özet olarak gösterilmiştir:
|
Alan adı |
Etiketi |
Tipi |
Uzunluk |
İçerik |
|
MI |
Nümerik |
13 |
GLN |
|
|
Satıcı |
FR |
Nümerik |
13 |
GLN |
|
Alıcı |
TO |
Nümerik |
13 |
GLN |
|
Üretim Tarihi |
MD |
Date |
12 |
Tarih (XML – Tipi) |
|
Bildirim Tipi |
DT |
Alfanümerik |
1 |
Tip Kodu |
|
Deaktivasyon Sebebi |
DS |
Alfanümerik |
2 |
Açıklama |
|
Hekim |
DR |
Nümerik |
11 |
TC Kimlik No |
|
Hasta |
CP |
Nümerik |
11 |
TC Kimlik No |
|
Ürün Tipi |
PT |
Alfanümerik |
2 |
Ürün Tipi |
|
Ürün GTIN |
GTIN |
Nümerik |
14 |
Barkod no |
|
Ürün Son Kullanma Tarihi |
XD |
Date |
12 |
Tarih (XML tipi) |
|
Ürün Parti Numarası |
BN |
Alfanümerik |
20 |
Parti, Batch yada Lot numarası |
|
Ürün Sıra No |
SN |
Alfanümerik |
20 |
Sıra Numarası (Serialized Number) |
|
Açık Alıcı Bilgisi |
RT |
Alfanümerik |
100 |
Sisteme kayıtlı olmayan alıcı bilgisi |
|
Açıklama |
CT |
Alfanümerik |
250 |
Genel Açıklama |
|
Belge Tarihi |
DD |
Date |
10 |
Bildirim ile ilgili bir belge tarihi |
|
Belge Numarası |
DN |
Alfanümerik |
20 |
Bildirim ile ilgili bir belge numarası |
Küresel Yer Numarası: GLN, bir iş ortamındaki ya da organizasyon içindeki yasal, fonksiyonel ya da fiziksel yerleşim birimini belirtir. GS1 sistemi tarafından belirlenen şekilde, o yeri dünyada benzersiz olarak tanımlayacak şekilde verilir. GLN hakkında bilgi edinmek için GS1 sisteminin yayınladığı “GLN Atama Kuralları” adlı dokümana başvurulur.
MADDE 11- Bildirimlerin içerikleri 10 uncu maddede tanımlanan alanlardan oluşur. Bu alanlar dışında bir veri, bildirimlerde yer alamaz.
Bildirim çeşitlerine göre bildirim yapıları şu şekildedir:
a) Üretim bildirimi:
1. Bildirim Tipi “<DT>”
2. Üretici/İthalatçı “<MI>”
3. Ürün Tipi “<PT>”
4. Üretim Tarihi “<MD>”
5. Ürün GTIN “<GTIN>”
6. Ürün Son Kullanma Tarihi “<XD>”
7. Ürün Parti Numarası “<BN>”
8. Ürün Sıra No “<SN>”
9. Belge Tarihi “<DD>” (seçimli)
10. Belge Numarası “<DN>” (seçimli)
b) İthalat bildirimi:
1. Bildirim Tipi “<DT>”
2. Üretici/İthalatçı “<MI>”
3. Ürün Tipi “<PT>”
4. Üretim Tarihi “<MD>”
5. Ürün GTIN “<GTIN>”
6. Ürün Son Kullanma Tarihi “<XD>”
7. Ürün Parti Numarası “<BN>”
8. Ürün Sıra No “<SN>”
9. Belge Tarihi “<DD>” (seçimli)
10. Belge Numarası “<DN>” (seçimli)
c) Üretici/İthalatçı Satış bildirimi:
1. Bildirim Tipi “<DT>”
2. Satıcı “<FR>”
3. Alıcı “<TO>”
4. Belge Tarihi “<DD>” (seçimli)
5. Belge Numarası “<DN>” (seçimli)
6. Ürün GTIN “<GTIN>”
7. Ürün Son Kullanma Tarihi “<XD>”
8. Ürün Parti Numarası “<BN>”
9. Ürün Sıra No “<SN>”.
d) Ecza Depoları Satış bildirimi:
1. Bildirim Tipi “<DT>”
2. Satıcı “<FR>”
3. Alıcı “<TO>”
4. Belge Tarihi “<DD>” (seçimli)
5. Belge Numarası “<DN>” (seçimli)
6. Ürün GTIN “<GTIN>”
7. Ürün Son Kullanma Tarihi “<XD>”
8. Ürün Parti Numarası “<BN>”
9. Ürün Sıra No “<SN>”.
e) Eczane Satış bildirimi:
1. Bildirim Tipi “<DT>”
2. Satıcı “<FR>”
3. Alıcı “<TO>” (Bir geri ödeme kurumuna faturanın kesiliyorsa, bu alana Geri ödeme kurumunun kodu yazılacak.)
4. Belge Tarihi “<DD>” (seçimli)
5. Belge Numarası “<DN>” (seçimli)
6. Hekim “<DR>” (seçimli)
7. Hasta “<CP>” (seçimli, satış <TO> alanında bir geri ödeme kurumu varsa burada da hastanın “TC kimlik” numarası mutlaka yazılacaktır.)
8. Ürün GTIN “<GTIN>”
9. Ürün Son Kullanma Tarihi “<XD>”
10. Ürün Parti Numarası “<BN>”
11. Ürün Sıra No “<SN>”.
f) Sarfiyat bildirimi:
1. Bildirim Tipi “<DT>”
2. Sarfiyatın yapıldığı birim “<FR>”
3. Belge Tarihi “<DD>” (seçimli)
4. Belge Numarası “<DN>” (seçimli)
5. Hekim “<DR>” (seçimlidir, hastanelerde geçerlidir.)
6. Hasta “<CP>” (seçimlidir, hastanelerde geçerlidir.)
7. Ürün GTIN “<GTIN>”
8. Ürün Son Kullanma Tarihi “<XD>”
9. Ürün Parti Numarası “<BN>”
10. Ürün Sıra No “<SN>”.
g) Satış İade bildirimi:
1. Bildirim Tipi “<DT>”
2. Satıcı bildirimi “<FR>”
3. Alıcı bildirimi: “<TO>”
4. Belge Tarihi “<DD>” (seçimli)
5. Belge Numarası “<DN>” (seçimli)
6. Ürün GTIN “<GTIN>”
7. Ürün Son Kullanma Tarihi “<XD>”
8. Ürün Parti Numarası “<BN>”
9. Ürün Sıra No “<SN>”.
h) Deaktivasyon bildirimi:
1. Bildirim Tipi “<DT>”
2. Satıcı “<FR>”
3. Belge Tarihi “<DD>” (seçimli)
4. Belge Numarası “<DN>” (seçimli)
5. Deaktivasyon sebebi “<DS>”
6. Açıklama “<CT>”
7. Ürün GTIN “<GTIN>”
8. Ürün Son Kullanma Tarihi “<XD>”
9. Ürün Parti Numarası “<BN>”
10. Ürün Sıra No “<SN>”.
i) İhracat bildirimi:
1. Bildirim Tipi <DT>
2. Satıcı <FR>
3. Açık Alıcı Bilgisi <RT>
4. Belge Tarihi “<DD>” (seçimli)
5. Belge Numarası “<DN>” (seçimli)
6. Ürün GTIN <GTIN>
7. Ürün Son Kullanma Tarihi <XD>
8. Ürün Parti Numarası <BN>
9. Ürün Sıra No <SN>,
j) Alım Onayı bildirimi:
1. Bildirim Tipi <DT>
2. Satıcı <FR> (seçimli)
3. Alıcı <RT>
4. Belge Tarihi “<DD>” (seçimli)
5. Belge Numarası “<DN>” (seçimli)
6. Ürün GTIN <GTIN>
7. Ürün Son Kullanma Tarihi <XD>
8. Ürün Parti Numarası <BN>
9. Ürün Sıra No <SN>, alanlarını içerir.
Tüm bildirimlere ait XML şemalarına http://www.iegm.gov.tr adresinden erişilebilir.
Tüm bildirimler “XML Web Servisleri” aracılığı ile sisteme kabul edileceğinden bu standarda uygun içeriğe sahip olmak zorundadır.
MADDE 12- Sistem işletiminde TSE ISO/EN 27001 Veri Güvenliği Standartları esas alınır.
Kimlik doğrulama: Sisteme erişim için gerekli kimlikler ve şifreler sistem tarafından tespit edilecek ve doğrulanacaktır.
Sisteme erişim ve veri sorgulama talepleri yetkilendirme kurallarına göre değerlendirilerek gerekli izinler verilecektir.
Gönderilen bilgiler aynı zamanda bir belge olarak kabul edilecektir.
Sisteme erişim için gerekli kullanıcı doğrulama bilgileri kullanıcının sorumluluğundadır.
Sisteme aktarılacak verilerin içerik bilgileri gönderenin sorumluluğundadır. Sistem gerekli hallerde verilerin kontrol edilebilmesi için geri bildirim yapar.
MADDE 13- Sisteme erişimler kurallara bağlanmıştır. Sisteme erişimler sistemde, kimlik yönetimi servisi tarafından belirlenir ve yetkilendirilir.
Sisteme erişim yetkileri: Sisteme; İTS programcıları, İTS yardım masası görevlileri, göndericiler ve sorgulayıcılar erişebilirler. Bu birimlerin yetkilendirilmesi bu belgede açıklanan yetkilendirme kuralları ile yapılır.
MADDE 13- Sisteme erişim yetkilendirmesi Sistem Yönetimi tarafından yapılır.
Yetkilendirme kuralları şunlardır:
1. Yetkilendirme, sisteme başvuru ile yapılır.
2. Her firma için sistem yönetimi tarafından bir kullanıcı adı tahsis edilir. Bu kullanıcı adının firma içindeki kullanım yetkilendirmesi firma tarafından yapılacaktır.
3. Ecza depoları ve eczanelerin yetkilendirilmesi ve sisteme kullanıcı olarak tanımlanması İl Sağlık Müdürlükleri’nce İEGM2007 sistemine yapılan kayıtlar üzerinden, sistem yönetimi tarafından yapılır.
MADDE 14- Sistem Bakanlıkça işletilir.
Sistem yazılımlar ve dokümanların sürümlerini izleyerek gelişimini belgeler.
Sistem veri toplama işlemini bildirimler vasıtası ile yapar. Bildirimler göndericiler tarafından, göndericilerden sisteme doğru yapılır.
Sistem XML Web Servisleri ile çalışır ve bildirimler bu web servisleri aracılığı kabul edilir.
Sistem, üretim ve ithalat bildirimleri için göndericilerden, gereken hallerde “Nitelikli Elektronik Sertifika” edinmeleri ve bildirimleri bu sertifika ile imzalamalarını ve simetrik olarak şifrelemelerini ister.
Üretim ve İthalat bildirimleri dışında kalan bildirimler için her bir göndericiye kullanıcı adı ve şifre tahsis edilir.
Sistem bildirimin ulaştığını teyit etmek üzere göndericiye bir onay kodu verir.
Sistem bildirimlerin doğrulanması için gerekirse bildirim sahibine bir kod döndürür veya geri bildirim yapar.
Sistem üzerindeki XML Web Servislerine ait bilgi ve belgelere http://www.iegm.gov.tr adresinden erişilebilir.
İTS Sistemi, İEGM2007 ile entegre çalışır. Sistem, ürünler, firma, eczane ve ecza depolarının tanımlanması için gereken bilgileri İEGM2007 sisteminden alır veya sistem yönetimi tarafından sağlanır.
MADDE 15- Verinin denetimi sistem yönetimi tarafından yapılır. Verilerden çıkarılacak sonuçlar yetkili mercilere sistem yönetimi tarafından bildirilir.
Sistemin soy ağacı çıkarması: Sistemin yapılan bildirimlerle ürünlerin geçtikleri yolu izleyerek bir tarihçe çıkarmasıdır. İzlemenin bütün birimlere uygulanabildiği durumlarda, soy ağacı sistem yönetimi tarafından değerlendirilir.
Veri gönderimleri yetkilendirme kurallarına göre denetlenir, kurallara uyan veri gönderimleri sisteme kabul edilir. Gönderilen verilerin doğruluğu yönetim tarafından izlenerek denetlenir. Gönderim esnasında sisteme hatalı gelen verilerin tekrar gönderilmesi veya sistemden çıkarılması göndericiden istenir.
Göndericilerin sistemlerini test etmeleri amacıyla test arabirimleri oluşturulur.
İlaç Takip Sistemi kapsamına giren tüketici şikâyetleri sistem yönetimi tarafından alınır ve değerlendirilir.
Sisteme gönderilen veriler istendiğinde tekrar gönderilebilmelidir.
MADDE 16- Bildirimlerin hangi zamanlarda yapılacağı kullanıcılara bırakılmıştır.
Bildirim zamanları için kısıtlamalar şu şekildedir:
MADDE 17- İlaç Takip Sistemi işleyişine göre tespit edilen bir ihlal olduğu zaman sistem, aşağıdaki gibi davranacaktır.
MADDE 18- Taşıma ambalajlarında her taşıma ambalajını benzersiz tanımlayacak bir sıra numarası kullanılacaktır. Bu sıra numaraları; bir ürüne bağlı olarak ya da firma için benzersizlik sağlanabilirse ürüne bağlı olmaksızın üretilebilir. Taşıma ambalajlarının numaralanmasında izlenecek yol üretici ya da ithalatçı firmanın yetkisi dahilindedir.
Taşıma ambalajlarının içerdikleri ürünlerin bilgileri ve taşıma ambalajı numarası ile eşlenmiş şekilde bir sonraki noktaya aktarılmak üzere saklanır. Bu bilgilerin iletiminde bir standart izlenecektir.
Taşıma ambalajlarına ait bilgiler İlaç Takip Sistemine aktarılmaz.
Kullanılan taşıma ambalajları eğer tekrar kullanılıyorsa üzerine konulacak sıra numaraları mutlaka yenilenir, eski numaralar tekrar kullanılmaz.
Taşıma ambalajlarının dış ambalaj gibi kullanılmak üzere karekodlandığı durumlarda Genel Müdürlüğümüzce yayımlanan “Taşıma Ambalajlı Ürünler Listesi”ndeki birim barkodları ve çarpanları dikkate alınarak işlem yapılır. Bu şekildeki ürünler, taşıma ambalajları üzerindeki sıra numaraları ile izlenir. Taşıma ambalajları bu durumda içindeki ürün adedine bakılmaksızın, bir ürün ambalajı gibi değerlendirilir.
Örnek:
8690123123450 Periton Diyaliz Solüsyonu 1 adet plastik ambalaj
8690123001230 Periton Diyaliz Solüsyonu 5 adet içeren Koli
Bu iki üründen ikincisi birinciden 5 tane içerir. Ürünün fiyatı, Genel Müdürlüğümüzce örnekteki birinci ürün için belirlenmiş ve listelere konulmuştur. Satış, örnekteki ikinci ürün bilgisi ile yapılacaktır. Ürünler örnekteki ikinci ürün üzerindeki sıra numarası ile izlenir. Geri ödeme kurumları, Taşıma Ambalajlı Ürünler Listesi’ndeki çarpan ile örnekteki birinci ürünün fiyatının çarpılması sonucu çıkan miktar ödemeye esas olarak alınacaktır.
Taşıma ambalajlı ürünlerin ambalajlarında bulunan miktarlar, bütün tarafların sistemleri tarafından değerlendirilmeli ve listede bulunan miktarlara göre, hastaya uygun miktarda ürün ulaşması sağlanmalıdır.
